« 9 مرداد ماه 1347 شهادت احمد هموندی شلماشی معروف به ملا آواره »شاعر نامی و از شخصیتهای مبارز و مترقی خلق کرد

احمد هموندی شَلْماشی معروف به ملا آواره از شخصیت‌های مبارز و مترقی خلق کرد است که  در سال ۱۳۱۲ شمسی در روستای شلماش حومه سردشت دیده به جهان گشود .
ملا احمد تحصیلات ابتدایی را در شلماش نزد پدرش آموخت ، او در اوایل 1330 تا سال 1333 شمشی به عنوان طلبه در روستای گولی بوکان نزد شیخ عزالدین حسینی به تحصیل ادامه داد ، وی مطالعات زیادی در زمینه های سیاسی و فرهنگی و تاریخی و شعر داشت . احمد شلماشی زمانی که دانشجوی حقوق دانشگاه تهران بود ، علیه رژیم شاه و خوانین منطقه به مبارزه پرداخت و در مسیر مبارزه با دیکتاتوری سلطنتی شاه ، قدم به عرصه‌های مختلف مبارزه گذاشت و نهایتاً به جنبش مسلحانه ای که گروه اسماعیل شریف زاده روشنفکر مبارز کردستان بنا نهاده بود ، پیوست .

ملا آواره کمی بعد به عضویت کمیته انقلابی حزب دموکرات کردستان درآمد& او به علت توانایی درامور تشکیلاتی و سازمانی مورد اطمینان و اعتماد مردم منطقه قرار داشت ، همزمان ساواک با به کارگیری مزدوران محلی تلاش زیادی برای به دام انداختن وی کرد . آنها ابتدا در اطراف مهاباد و بانه و سردشت به‌ کار تبلیغی و سیاسی در میان روستاییان پرداختند و قصد داشتند پس از زمستان سال ۴۶ عملیات مسلحانه را شروع کنند . رژیم شاه نیز که از تحرکات این گروه باخبر شده بود، با بسیج نیروهای نظامی و به‌خدمت گرفتن مزدور و جاش، منطقه وسیعی از خانه(پیرانشهر) تا بانه و تا سنندج و پاوه و نوسود را برای ضربه‌زدن به‌ این گروه، زیر کنترل گرفت. گروه اول اسماعیل شریف‌زاده بود که پس از ورود به منطقه عملیاتی مورد محاصره قرار گرفته و در یک نبرد حماسی همراه با یارانش به‌شهادت رسید.ملا آواره با یارانش گروه دوم بودند که در ۱۹اردیبهشت ۱۳۴۷، یک هفته پس از شهادت شریف‌زاده و یارانش، وارد منطقه سردشت می‌شوند اما آنها نیز در محاصره‌ نیروهای سرکوبگر شاه قرار می‌گیرند . ملا آواره نهایتاً دستگیر و به‌ شهادت می‌رسد .
در روایت دیگر از دستگیری و شهادت این مبارز کرد گفته شده ملا آواره طی یک توطئه خائنانه به محاصره درآمده و دستگیر می‌شود و سرانجام روز ۹ مرداد سال ۱۳۴۷ شمسی در شهر سردشت به ‌همراه ۲ نفر از یارانش به‌نام “مام رحمان” و “ملا که‌چه” به‌شهادت می‌رسد.

ملا آواره در لحظه اعدام و آخرین لحظات حیاتش با صدای رسا خروشید:

ای خون‌ریزان، شما می‌توانید من و دوستانم را بکشید .  ولی بدانید بعد از کشتن ما هزارها آواره‌، مام رحمان و ملا که‌چه به ‌وجود می‌آید  

چون حرکت ملت با کشتن ما و صدها تن دیگر پایان نمی‌یابد و تا نابودی رژیم شاه و آزاد شدن ملت ایران هم‌چنان ادامه دارد
و این چنین بود که مبارزه دلیرانه مردم کردستان پس از سرنگونی دیکتاتوری سلطنتی با رژیم ضدبشری خمینی و خامنه‌ای در کادر مبارزه سراسری مردم ایران برای آزادی ادامه یافت و می‌رود تا با به گور سپردن این رژیم پلید، آزادی و جمهوری دموکراتیک برای ایران و خود مختاری برای کردستان را به‌تحقق برساند
از ملا آواره اشعار و سروده‌هایی به‌جای مانده که در آنها با زبانی ساده، از درد و رنج مردم محروم کردستان ایران سخن گفته و راه رهایی مردم این سامان را در اتحاد و همدلی و در مبارزه‌‌ای بی‌امان با غارتگران و ستمگران دانسته است.

شعر زیر ترجمه فارسی بخشی از شعر « فریاد توتون‌کار سردشت » وی به زبان کردی است .

توتون‌کاری فقیرم ، بی‌خانه و زمین و خاک فرزندانم گرسنه و بی‌لباسند

و زندگانیم سراسر هراس و وحشت از آینده است

قرض دارم، گرفتارم

شرمنده ی شهر و ده ام

نمی‌توانم در میان مردم ظاهر شوم

بی‌لباس و بی‌کفش و بی‌هیچ فایده‌ام

ترجمه شعری دیگر ازملا آواره :

فرزندم تو کرد هستی، تو بچه شیری

از نسل کاوه، شجاع و دلیر

نیاکان، اجداد و اقوام تو

خیلی رنج و محنت و عذاب کشیده‌اند

تا مال و ناموس خود را حفظ کنندهیچ‌گاه از تلاش دست نکشیدند و خسته نشدند